HƯƠNG VỊ KHÔNG BIÊN GIỚI
Hai Nền Văn Hóa, Một Bàn Tiệc

Từ tapas, jamón ibérico và những ly vang đầy cá tính đến nguồn hải sản, nông sản và nhịp sống bản địa, ẩm thực Tây Ban Nha đang viết nên một chương mới tại Việt Nam – nơi hai nền văn hóa gặp gỡ bằng hương vị, lòng hiếu khách và niềm vui sẻ chia.

T

rên dải đất hình chữ S, ẩm thực Tây Ban Nha đang tìm thấy một miền đất mới để bén rễ. Từ những quán tapas ấm cúng, nhà hàng đầy cá tính đến các điểm đến ven biển và cửa hàng thực phẩm cao cấp, Restaurants from Spain và Colmados from Spain đang đưa thực khách đến gần hơn với một nền ẩm thực được định hình bởi nguồn gốc, kỹ nghệ thủ công và trên hết, niềm vui của sự sẻ chia.

KHOẢNG CÁCH GIỮA HAI BÀN TIỆC

Thoạt nhìn, Tây Ban Nha và Việt Nam dường như thuộc về hai thế giới rất khác. Một bên là mang bóng dáng những khu vườn ô-liu rộng lớn, làng chài Đại Tây Dương, đồng cỏ Iberia và nắng Địa Trung Hải; bên kia là ruộng lúa, vườn cây nhiệt đới, những khu chợ rộn ràng và đường bờ biển trải dài.

Thế nhưng, khi ngồi xuống bên bàn ăn, khoảng cách ấy gần như tan biến. Cả hai nền văn hóa đều hiểu rằng món ngon sinh ra để sẻ chia. Bữa trưa có thể thong thả trôi sang buổi chiều; bữa tối vẫn tiếp diễn sau khi chiếc đĩa cuối cùng đã vơi. Món ăn đưa con người đến gần nhau, nhưng chính câu chuyện, lòng hào phóng và tình bằng hữu khiến họ muốn nán lại.

Có lẽ vì thế, hương vị Tây Ban Nha ngày càng trở nên gần gũi tại Việt Nam. Từ Hà Nội đến Hội An, Đà Nẵng, Nha Trang, Thành phố Hồ Chí Minh và Phú Quốc, thực khách đang khám phá những lát jamón ibérico cắt tay, gambas al ajillo thơm nồng, paella, tapas và thế giới rượu vang Tây Ban Nha đầy sắc thái.

Điều thú vị hơn cả là cuộc đối thoại ấy đang diễn ra theo hai chiều. Những hương vị Tây Ban Nha gặp hải sản, nông sản và nhịp sống Việt Nam, để hai bản sắc có thể làm giàu cho nhau mà không bên nào đánh mất linh hồn.

TÂY BAN NHA: VẠN TẦNG HƯƠNG VỊ

Không tồn tại một nền ẩm thực Tây Ban Nha duy nhất. Đó là một bức tranh được ghép nên từ nhiều vùng đất, khí hậu và truyền thống.

Galicia hướng ra Đại Tây Dương với cá, hải sản và bạch tuộc. Xứ Basque biến những món nhỏ thành nghệ thuật pintxos. Valencia gắn với gạo và paella; Catalunya giao hòa giữa núi và biển. Andalucía mang đến gazpacho, salmorejo và sherry; Extremadura gợi nhớ đến jamón ibérico và pimentón. Sâu trong nội địa là phô mai ủ lâu năm, các món đậu và thịt quay chậm dành cho những ngày se lạnh.

Rượu vang cũng kể câu chuyện của địa lý: vang trắng Đại Tây Dương sắc nét, vang đỏ giàu cấu trúc, vang hồng thanh lịch, sherry nhiều tầng hương và cava sủi bọt. Mỗi ly vang là một lát cắt của thổ nhưỡng và khí hậu nơi nó ra đời.

Dầu ô-liu nguyên chất, nghệ tây, pimentón xông khói, phô mai bảo hộ nguồn gốc, thịt muối và hải sản bảo quản tiếp tục hoàn thiện bức tranh ấy. Đằng sau mỗi nguyên liệu là một vùng đất, một người làm nghề và lớp tri thức được truyền qua nhiều thế hệ.

Đó cũng là lý do tính nguyên bản của ẩm thực Tây Ban Nha không nằm ở việc sao chép một bàn ăn từ Madrid hay Barcelona. Sự chân thực nằm ở việc giữ lại linh hồn, ngay cả khi món ăn tìm thấy một quê hương mới.

RESTAURANTS FROM SPAIN: GIỮ HỒN, MỞ LỐI

Được quảng bá quốc tế bởi Cục Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Tây Ban Nha ICEX, chứng nhận Restaurants from Spain ghi nhận những nhà hàng ngoài Tây Ban Nha thể hiện cam kết với ẩm thực quốc gia qua nguyên liệu, công thức, rượu vang, kiến thức và văn hóa bàn ăn.

Tại Việt Nam, 11 cơ sở đạt chứng nhận đang tạo nên một hành trình ẩm thực từ Hà Nội đến Phú Quốc – mỗi nơi mang một cá tính riêng, nhưng cùng chia sẻ sự tôn trọng dành cho cội nguồn.

MỘT HÀNH TRÌNH XUYÊN VIỆT

OLÉ TAPAS & WINE · HÀ NỘI

Tại Tây Hồ, Olé mang tinh thần tapas vào nhịp sống Hà Nội. Những đĩa nhỏ lần lượt xuất hiện, một chai vang được mở, câu chuyện kéo dài và bữa tối cứ thế được bồi đắp theo cảm xúc. Chính sự thong thả ấy làm nên nét quyến rũ của văn hóa tapas: ăn không chỉ để thưởng thức, mà để ở bên nhau lâu hơn.

IBÉRICO TAPAS Y VINO · HỘI AN

Bên dòng sông của phố cổ, jamón, tapas, paella và rượu vang Tây Ban Nha tìm thấy một bối cảnh đầy duyên nợ. Hội An vốn được tạo nên từ những cuộc gặp gỡ văn hóa, vì thế một bàn tiệc Tây Ban Nha nơi đây dường như không hề xa lạ — chỉ như một câu chuyện mới tiếp nối lịch sử giao thoa đã kéo dài hàng thế kỷ.

MY CASA · ĐÀ NẴNG

Gần bãi biển Mỹ Khê, My Casa xóa nhòa những ranh giới cứng nhắc giữa Tây Ban Nha và Ý trong một căn bếp Địa Trung Hải phóng khoáng. Tapas, mì thủ công, bánh dẹt men tự nhiên và paella cùng xuất hiện, trong khi Chorizo a la Saigon Cider đưa cảm hứng Asturias chạm vào một chút tinh nghịch của Việt Nam.

LOLA TAPERÍA & VINE BAR · NHA TRANG

Ở Lola, biển trở thành chiếc cầu nối. Pulpo a la Gallega sử dụng bạch tuộc Nha Trang cùng khoai tây, dầu ô-liu Tây Ban Nha và pimentón xông khói. Galicia vẫn hiện diện, nhưng qua một nguyên liệu bản địa — minh chứng rằng truyền thống không cần đứng yên để giữ được tính nguyên bản.

HISPANIA NHA TRANG · NHA TRANG

Tại Villa Le Corail, A Gran Meliá Hotel, Hispania mang đến một sắc thái tinh tế hơn. Là nhà hàng Hispania đầu tiên tại châu Á, nơi đây đưa tầm nhìn của đầu bếp sao Michelin Marcos Morán gặp nguồn hải sản Việt Nam. Cá mú địa phương, heo sữa phong cách Segovia, croquetas nhân jamón Ibérico và những món cơm Tây Ban Nha cùng tạo nên một cuộc đối thoại thanh lịch giữa hai bờ.

OLÁ BEACH CLUB BY SOL MELIÁ · PHÚ QUỐC

Ở Phú Quốc, Tây Ban Nha trở về với một trong những khung cảnh tự nhiên nhất của Địa Trung Hải: biển. Món ăn, thức uống, nắng và nhịp sóng hòa vào nhau. Một chiếc bàn sát làn nước, những đĩa thức ăn để sẻ chia và buổi chiều chậm rãi trôi về hoàng hôn — đôi khi, xa xỉ chỉ đơn giản đến thế.

SABOR RESTAURANT & BAR · THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Sabor mang ký ức Barcelona vào Sài Gòn: những quán tapas rộn ràng, cuộc trò chuyện sau giờ làm và những đĩa nhỏ nối tiếp nhau trên bàn. Từ quầy bar đến sân thượng, tinh thần ấy nhắc rằng tapas chưa bao giờ chỉ là món ăn; đó là một nghi thức xã hội, nơi con người tìm đến nhau.

TOMATITO SAIGON · THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Tomatito chọn một nhịp điệu khác: táo bạo, vui tươi và đầy năng lượng. Lấy cảm hứng từ những quán bar Tây Ban Nha thập niên 1980, “Sexy Tapas Bar” đưa âm nhạc, cocktail, màu sắc và những đĩa thức ăn sẻ chia vào cùng một cuộc vui. Bên dưới vẻ rực rỡ vẫn là tinh thần rất Tây Ban Nha: ăn uống phải có cộng đồng, sự tự phát và niềm vui.

IBÉRICO TAPAS Y VINO THI SÁCH · THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Tại Thi Sách, câu chuyện bắt đầu từ nguyên liệu: Jamón Ibérico de Bellota cắt thủ công, phô mai, thịt nguội, gambas al ajillo, croquetas và paella bên tuyển tập rượu vang Tây Ban Nha. Khi nguyên liệu đủ tốt, sự xa xỉ không cần lên tiếng quá lớn — hương vị tự kể câu chuyện của mình.

IBÉRICO TAPAS Y VINO THẢO ĐIỀN · THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Giữa nhịp sống Thảo Điền, không gian trong nhà và ngoài trời tạo nên một nơi lý tưởng cho những buổi tối không cần vội vã. Jamón Ibérico, Manchego, Idiazábal, tôm xốt tỏi và rượu vang được mang ra để sẻ chia, tạo cảm giác gần gũi như một góc quen thuộc trong khu phố.

CASA MARÍA · THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Casa María chọn sự thân mật của một căn bếp gia đình. Những món ăn làm thủ công cho thấy ký ức Tây Ban Nha có thể gặp nông sản Việt Nam mà không làm nhạt đi bản sắc của cả hai. Ở đây, ẩm thực không cần phô trương; nó được kể bằng ký ức, gia đình và sự khéo léo của đôi tay.

TỪ NHÀ HÀNG VỀ BÀN ĂN

Nếu Restaurants from Spain kể câu chuyện qua những bàn tiệc, Colmados from Spain đưa câu chuyện ấy về căn bếp.

Colmado gợi nhớ đến những cửa hàng truyền thống của Tây Ban Nha, nơi các kệ hàng đầy dầu ô-liu, rượu vang, phô mai, thịt nguội và hải sản bảo quản. Tại Việt Nam, bốn cơ sở TheARTERI — Sài Gòn, Thảo Điền, Tân Bình và Hà Nội — đã được chứng nhận Colmados from Spain.

Từ đây, một chai vang từng lưu luyến trong bữa tối có thể được mở lại cùng bạn bè; dầu ô-liu tìm đường vào căn bếp Việt; vài lát jamón ibérico, Manchego, ô-liu và bánh mì giòn đủ biến một buổi tối bình thường thành bàn tapas đầy ngẫu hứng.

Có lẽ đó cũng là một định nghĩa đẹp về xa xỉ: không phải nhiều hơn, mà là tốt hơn. Một nguyên liệu tuyệt hảo không cần tô điểm cầu kỳ mà cần được lựa chọn đúng, phục vụ đúng và sẻ chia đúng người.

KHI HAI NỀN VĂN HÓA GẶP GỠ

Có lẽ chương thú vị nhất vẫn còn ở phía trước. Thực khách Việt ngày càng am hiểu và tò mò về nguồn gốc nguyên liệu, trong khi các đầu bếp nhìn nhận hải sản, rau củ, thảo mộc và sản phẩm thủ công Việt Nam bằng một sự tự tin chưa từng có trước đây. Chính ở đó, hai nền ẩm thực có thể giao nhau mà không cần sao chép hay đánh mất bản sắc.

Hàng ngàn cây số vẫn nằm giữa Tây Ban Nha và Việt Nam. Nhưng ẩm thực luôn biết cách rút ngắn khoảng cách ấy – qua một lát jamón, một chảo paella giữa bàn, một ly vang sóng sánh hay một nguyên liệu Việt Nam được nhìn nhận qua lăng kính mới.

Sau cùng, điều nối liền hai nền văn hóa không chỉ là công thức hay nguyên liệu. Đó là lòng hiếu khách, sự tò mò và niềm vui được sẻ chia.

Bởi dù ở Madrid, Barcelona, Hà Nội hay Sài Gòn, bàn ăn đẹp nhất vẫn luôn là bàn ăn có người để sẻ chia.